• 2016-07-27-001.jpg
  • 2016-07-27-002.jpg
  • 2016-07-27-003.jpg
  • 2016-07-27-004.JPG
  • 2016-07-27-005.JPG
  • 2016-07-27-006.JPG
  • 2016-07-27-007.JPG

Ақжайық ауданы 1997 жылы бұрынғы Чапаев және Тайпақ аудандарының біріктірілуі негізінде құрылған облыстағы ірі аудандардың бірі. Аудан Батыс Қазақстан облысының орталық бөлігін алып жатыр. Аумағы - 25,7 мың шаршы км. Тұрғыны - 42360 адам. Орташа қоныстану тығыздығы - 1 шаршы км-ге 1,7 адам. 52 елді мекеннің басым бөлігі Жайық өзенін жағалай орналасқан. Орталығы - Чапаев ауылы. Аудан құрамына 18 әкімшілік - аумақтық бөлініс - Ақжол, Ақсуат, Алмалы, Алғабас, Базартөбе, Базаршолан, Бударин, Есенсай, Жаңабұлақ, Жамбыл, Қабыршақты, Қарауылтөбе, Қурайлысай, Көнеккеткен, Мерген, Сарытоғай, Тайпақ, Чапаев ауылдық округтері кіреді. 21 ұлт өкілі тұрады.

Аудан облыстың 7 ауданымен және Атырау облысымен шектеседі. Аудан жерімен Орал - Атырау, Чапаев - Жалпақтал, Чапаев - Жаңақала күре жолдары өтеді.

Аудан аумағында елдімекендердің басым бөлігі табиғи газ отынын пайдалануда. «Таза су», «Ақбұлақ» мемлекеттік бағдарламаларына сәйкес 19 елдімекен ауыз сумен қамтылған. «Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғырту-2020» бағдарламасы аясында бөлінген көпқабатты тұрғын үйлер күрделі жөндеуден өтуде.

1931 жылдан аудандық «Жайық таңы» қоғамдық-саяси газеті шығарылып келеді.

Аудан жері жазық, күнгей бағытта еңістей береді. Жайық өзені аудан жерін Еуропалық және Азиялық бөлікке қақ жарып ағады.

Өсімдіктер дүниесі - ақ жусан, қара жусан, мия, бидайық, еркек шөп,теріскен, шытыр, сүттіген, тобылғы, қоңырбас т.б. Тоғайлықтарда - қараағаш, көктерек, үйенкі, емен (сирек), қайың (өте сирек), жыңғыл т.б. Орал педагогикалық институтының оқытушылары, есімдері Одаққа жақсы танымал ғалымдар В.В.Иванов, Е.А.Ағелеуов, А.Ю. Богданов, А.З.Петренко ұзақ жыл аудан аумағында геоботаникалық ауқымды зерттеулер жүргізіп, мұндағы табиғи ландшафты қорғау, жекелеген өсімдік түрлерінің таралу ареалы, экосистема тепе-тендігін сақтау т.б. көкейтесті проблемаларға қатысты аса құнды ғылыми-практикалық еңбектер жазды. Жануарлары - қасқыр, түлкі, сарышұнақ, қосаяқ, қоян, күзен т.б. Құстары - боз торғай, қыстау қарлығашы, безгелдек, дуадақ, қарақұс, қырғи, тырна (сирек), аққу (өте сирек) т.б.

Білім беру ісі бойынша ауданда 2 аграрлық-техникалық колледж, 24 орта, 12 негізгі, 10 бастауыш, 2 саз мектептері, балалар шығармашылығы, туризм және экология орталықтары мектеп жасындағы балалармен оқу-тәрбие процесін жүргізеді. Сонымен бірге 9 балабақша, 3 мектеп-балабақша, 34 шағын орталық, психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеті, туризм және экология, балалар шығармашылығы орталықтары, мектеп жанында 5 интернат жұмыс жасауда. Бұлардың материалдық-техникалық базасы заман талабына сай нығаюда. Жайық жағасындағы «Атамекен», Шалқар көліндегі «Ақ шағала» лагерлері, мектептер жанындағы тынығу орындары оқушыларымыздың 95 пайызын тиімді жазғы демалыспен қамтуға мүмкіндік беріп отыр.

Соңғы кезде денсаулық сақтау саласында оң өзгерістер бар. Аудан орталығында Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың «100 мектеп, 100 аурухана» мемлекеттік бағдарламасы аясында салынған ауысымына 250 адамды қабылдайтын көпсалалы емхана тұрғындарға қызмет етуде. Оған қоса, аудан бойынша 1 аудандық орталық аурухана, 1 ауылдық аурухана, 1 туберкулез ауруханасы, 13 дәрігерлік амбулатория, 3 фельдшерлік акушерлік пункт, 33 медициналық пункт және 140 төсек орындық стационар жұмыс жасауда. 61 дәрігер, 278 орта буын медицина қызметкерлері қызмет көрсетеді. Аудан аумағындағы барлық елдімекен тұрғындары емдеу-сырқаттың алдын-алу мекемелері жүйесімен қамтылған.

Қайсыбір елді мәдениетіне қарап танитыны мәлім. 18 ауылдық округі бар ауданымызда 28 Мәдениет үйі мен клуб, 48 кітапхана, аудан орталығында «Мерей» мәдени-демалыс орталығы, «Жастар» мәдени орталығы рухани байлығымызға қызмет жасауда. Аудандық Ұлт-аспаптар оркестрі, драма үйірмесі, «Сымбат» бишілер ансамблі «Халықтық» атағын алған. «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша аудан орталығындағы тарихи- өлкетану мұражайын, бауырластар зиратын, аудан аумағындағы ресми қорғауға алынған бірнеше тарихи, мәдени, сәулет ескерткіштерін жөндеу жұмыстары жүргізілді. Орта мектептер жанынан мұражайлар жұмыс жасауда.

Ауданның тұңғыш тарихи-танымдық анықтамалығы жарық көрді.

Дене тәрбиесі және спорт шараларының бұқаралық сипат алуына барынша жағдай жасалған. Аудан бойынша «Жігер» спорт клубы, 2 Балалар және жасөспірімдер спорт мектебі, 45 спорт алаңы бар.

Аудан жері мал шаруашылығы үшін өте қолайлы. Шаруалар түлік тұқымын асылдандыруға бет бұруда, мұның көш басында «Сәбит» және «Дөңгелек» шаруа қожалықтары тұр. Ауданда бау-бақша өсіру де кең қанат жайып отыр. Қарбыз өсіруді негізгі кәсібіне айналдырған бақшашыларымыз аз емес. Ел аузында «Тайпақ қарбызы» атымен тараған қарбыздар жыл сайын аудан және Орал қаласы мен облыс аумағына таратылады. Қарбызбен қатар қауын, басқа да бау-бақша өнімдері шығарылады.

Аудан бойынша мүйізді ірі қара саны-76242, жылқы-24987, қой-ешкі-253828, түйе -227. «Сыбаға» бағдарламасы бойынша 14 шаруа қожалығы 162,8 млн. теңге несие алып, 21 бас асыл тұқымды бұқа мен 489 бас аналық мал сатып алды.

«Агробизнес-2020» бағдарламасы аясындағы шебер жоспарлар бойынша 28 жоба бекітілді. Биылғы жылға оның 18-і қолға алынып, бүгінгі таңда 10 жоба орындалды. 6 жоба жыл аяғына дейін жүзеге асады деп күтілуде. 2 жобаның іске асырылуы 2015 жылы аяқталады деп күтілуде.

«Ақжайық Агро» несие серіктестігі арқылы 7 шаруа қожалығына 37,7 млн., «Егінжай» бағдарламасы арқылы 3 шаруа қожалығына 8,4 млн., «Мурабаха» бағдарламасы бойынша 14 шаруа қожалығына 51,8 млн., «Кәсіпкер» бағдарламасы бойынша 6 кәсіпкерге 19,0 млн., «Орал» шағын несие ұйымы арқылы 2 кәсіпкерге 5,8 млн. теңге несие берілді.

Ауданда кәсіпкерліктің өрістеуіне жол ашылып, жаңа сауда, басқа да қызмет орындары көбейіп келеді. Жуырда Чапаев ауылы іргесінде Орал-Атырау күре жолының бойында «Әулет» кемпингі ашылды. Аудан бойынша ресми тіркелген 31 заңды, 841 жеке кәсіпкерлер (2015 жылдың 1 қыркүйегіне) 3 млрд. 421316 мың теңгенің өнімін өндіріп, аудан бюджетіне 44,6 млн. теңге қаржы түсірді. 2880 адам жұмыспен қамтылды.

4 наубайхана, 3 пластикалық терезе жасау, 10 тігін, 7 ағаш өңдеу, 2 металл бұйымдарын өндіру, 1 токарлық, 1 зергерлік цехтар сонымен қатар, 9 автокөлік жөндеу орны, 9 шаштараз, 2 монша, 1 кірпіш зауыты, 1 ет өңдеу кешені, 9 жанар-жағар май құю бекеттері, 5 дәріхана, 23 тойхана, 28 дәмхана, 160 дүкен,  33 дүңгіршек, 1 коммуналдық базар халыққа қызмет етуде.

2014 жылы «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасының екінші бағыты бойынша 57 адам 133,0млн. теңгеге қол жеткізді. Олардың 44-і мал бағуды мақсат етсе, 13-і әр түрлі салаларда қызмет көрсетуге несие алды.

Мұның барлығы - аудан халқының игілігі үшін жүргізілген жұмыстар.


 

 


Ауа райы